Związek zgody

Związek zgody (kongruencja) – relacja między powiązanymi elementami zdania wymagająca, aby jeden miał taką samą formę jak drugi – zwykle jeden z nich ma pewną niezmienną formę, drugi natomiast może występować w wielu różnych formach i przyjmuje formę wyrazu nadrzędnego.

Między podmiotem (wyjąwszy przypadek podmiotu logicznego) a orzeczeniem (związek główny) zawsze występuje związek zgody. Związek zgody zachodzi między rzeczownikami a określającymi je wyrazami, takimi jak przymiotniki, czy liczebniki, dlatego też pytaniami pomocnymi w ustalaniu związku zgody między wyrazami są pytania przydawki: (jaki?), (który?), itp., lecz nie (czyj?) – pytanie przydawki, która łączy się z wyrazem w związku rządu

Przykład

• czarny kot – kot jest rodzaju męskiego (nieosobowego żywotnego), więc aby wyrażenie było składniowo poprawne (czarny opisywał kota), wyraz czarny musi przybrać tę samą formę, co wyraz kot.

Odmiana przez przypadki

• M. kto? co? - czarny kot
• D. kogo? czego? - czarnego kota
• C. komu? czemu? - czarnemu kotu
• B. kogo? co? - czarnego kota
• N. z kim? z czym? - czarnym kotem
• Msc. o kim? o czym? - czarnym kocie
• W. O! lub Hej! - czarny kocie

Związek zgody a części mowy

• podmiot (poza logicznym) + orzeczenie, np. rower stał
• rzeczownik + przymiotnik, np. kolorowe kredki;
• rzeczownik + zaimek przymiotny, np. mój długopis;
• rzeczownik + imiesłów przymiotnikowy (czynny lub bierny); np. przechodzone ubranie, błyszczący kamień.

Zobacz też

• związek rządu,
• związek przynależności,
• związek główny.