| Zygmunt Horyd | |
| Data i miejsce urodzenia | 30 kwietnia 1896 Warszawa |
| Data i miejsce śmierci | 12 września 1939 Mosty |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | od 1914 |
| Stanowiska | szef Budownictwa Wybrzeża Morskiego |
| Główne wojny i bitwy | I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa kampania wrześniowa |
| Odznaczenia | |
Zygmunt Horyd (ur. 30 kwietnia 1896, zm. 12 września 1939) – polski wojskowy i inżynier budownictwa wodnego, komandor podporucznik. Był oficerem piechoty i morskim oficerem technicznym. Brał udział w I wojnie światowej i wojnie polsko-bolszewickiej. Poległ podczas kampanii wrześniowej, będąc dowódcą batalionu marynarzy. Kawaler Orderu Virtuti Militari oraz Orderu Krzyża Grunwaldu.
Spis treści |
Zygmunt Marian Horyd urodził się 30 kwietnia 1896 roku w Warszawie. Jego starszy brat Władysław (ur. w 1892 roku w Warszawie) był także oficerem, komendantem Okręgu III POW w Siedlcach, walczył w Legionach, a następnie w 22 Pułku Piechoty. Zygmunt Horyd od listopada 1914 roku do marca 1916 roku służył w Polskiej Organizacji Wojskowej. W tym okresie ukończył Szkołę Podchorążych. Następnie wstąpił do Legionów Polskich i w szeregach 5 Pułku Piechoty Legionów brał udział w bitwie pod Kostiuchnówką w lipcu 1916 roku. Podczas starć został ranny i wzięty do niewoli rosyjskiej, z której uciekł i przez Szwecję przedostał się do Polski. 1 lipca 1917 roku wcielono go do 1 Pułku Artylerii Legionów. Awansował na porucznika piechoty ze starszeństwem z dnia 1 czerwca 1919 roku oraz odbył przeszkolenie w Szkole Podchorążych Piechoty. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej walczył podobnie jak brat w 22 Pułku Piechoty.
1 października 1921 roku rozpoczął studia z dziedziny hydrotechniki na Uniwersytecie Warszawskim, które ukończył 9 lutego 1926 roku. W 1924 roku przeniesiono go od Korpusu Morskich Oficerów Technicznych w Marynarce Wojennej i skierowano do Komendy Portu Wojennego Modlin, gdzie został oficerem w Warsztatach Portowych. 1 lipca 1925 roku otrzymał stopień kapitana marynarki. Od 1927 roku służył na różnych stanowiskach w Dowództwie Floty oraz Komendzie Portu Wojennego Gdynia, był m.in. kierownikiem Rejonu Inżynieryjnego Wybrzeża Morskiego. 1 września 1931 roku wyznaczono go szefem Budownictwa Wybrzeża Morskiego we Flocie i Obszarze Nadmorskim. Na tym stanowisku kierował budową Warsztatów Portowych Marynarki Wojennej, a także uczestniczył w pracach nad budową portu w Gdyni. Z dniem 1 stycznia 1934 roku awansował na komandora podporucznika.
W momencie rozpoczęcia II wojny światowej podporządkowany był komendantowi Portu Wojennego Gdynia. 4 września 1939 roku sformował batalion marynarzy[1] na bazie Kadry Floty. Jednostka weszła w skład Lądowej Obrony Wybrzeża i walczyła na linii Rumia-Pierwoszyno. Kmdr ppor. inż. Zygmunt Horyd poległ 12 września w natarciu pod Mostami prowadząc tyralierę marynarzy do ataku na bagnety[2]. Jego ciało ekshumowano ze zbiorowej mogiły i pochowano na Cmentarzu Witomińskim. Pogrzeb odbył się 6 października 1939 r.
W latach 1995-2002 imieniem "Komandora Podporucznika Inżyniera Zygmunta Horyda" wyróżniony był stacjonujący w Gdyni – Babich Dołach 3 batalion zabezpieczenia Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej. Po rozwiązaniu batalionu imię przejęła utworzona w jego miejsce 43 Baza Lotnicza, która z dniem 1 stycznia 2011 roku została przeformowana w 43 Bazę Lotnictwa Morskiego. Nosi je również ulica w Gdyni – Pogórzu.