| Zygmunt Janke "Walter" |
|
| Data i miejsce urodzenia | 21 lutego 1907 Królestwo Kongresowe |
| Data i miejsce śmierci | 25 lutego 1990 Pabianice |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | od 1927 |
| Stanowiska | Oficer operacyjny Kresowej Brygady Kawalerii |
| Główne wojny i bitwy | kampania wrześniowa |
| Późniejsza praca | Doktorat na Uniwersytecie Warszawskim |
Zygmunt Janke ps. "Walter" (ur. 21 lutego 1907 w Chojnach, obecnie Łódź, zm. 25 lutego 1990 w Pabianicach) − generał brygady Wojska Polskiego, żołnierz ZWZ i AK, ofiara represji stalinowskich, doktor nauk humanistycznych, historyk, działacz polityczny.
Spis treści |
Urodzony we wsi Chojny (obecnie osiedle miasta Łodzi). W 1927 zdał maturę w Pabianicach[1] i w tym samym roku wstąpił do Wojska Polskiego. Absolwent Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej – Komorowie i Oficerskiej Szkoły Artylerii w Toruniu po ukończeniu, której w 1930 w stopniu podporucznika otrzymał przydział do 7 Dywizjonu Artylerii Konnej Wielkopolskiej w Poznaniu jako dowódca plutonu, a następnie baterii[1]. W latach 1936–1939 w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie, którą ukończył w stopniu kapitana dypl.[1]. W kampanii wrześniowej był oficerem operacyjnym Kresowej Brygady Kawalerii, a od walk pod Karczewem został szefem sztabu.
27 września 1939 pod Medyką dostał się do niewoli niemieckiej[1]. Po ucieczce z niewoli w październiku 1939 w Służbie Zwycięstwu Polski, następnie, po zmianach nazw tej organizacji - w Związku Walki Zbrojnej i w Armii Krajowej. W latach 1940−1943 szef sztabu Okręgu Łódź ZWZ (od 1943 AK), w latach 1943−45 szef sztabu, a później komendant Okręgu Śląskiego Armii Krajowej pełniąc tę funkcję pod pseudonimem „Walter” do ujawnienia się we wrześniu 1945[1].
Po wojnie nauczyciel w liceum w Pabianicach. Od stycznia[1] 1949 do 1955 więziony; początkowo skazany na karę śmierci, następnie zamienioną na dożywocie. Po zwolnieniu, w 1956 zrehabilitowany. Po zwolnieniu z więzienia w 1956, studiował historię na Uniwersytecie Łódzkim, a w 1975 uzyskał doktorat na Uniwersytecie Warszawskim. 11 października 1988[a] awansowany do stopnia generała brygady w stanie spoczynku. W latach 1988-1990 członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. W latach 80. działał w Zjednoczeniu Patriotycznym "Grunwald". Pochowany na cmentarzu w Pabianicach.
Autor książki Artyleria koronna w obronie niepodległości Polski 1792-1794. Opublikował – poza artykułami – Podziemny Śląsk (Warszawa 1968), W Armii Krajowej w Łodzi i na Śląsku (Warszawa 1969), Śląsk jako teren partyzancki Armii Krajowej (Katowice 1986) oraz W Armii Krajowej na Śląsku (Katowice 1986).